Geen Belet?! Samenwonen in de Oude Brouwerij van Zonnegem

Anno 1870 een brouwerij, anno 2019 een co-housingproject

Greet Willems (55) en Lut Nelissen (65) wonen al 20 jaar ‘samen’ in de Oude Brouwerij van Zonnegem

Achter een sierlijk smeedijzeren hek in het lieflijke Zonnegem ligt een als monument beschermde voormalige brouwerij. De gerestaureerde schouwtoren kijkt over de huizen heen. Honderd jaar lang brouwde de familie Rubbens hier bier. Ze droegen ook de burgemeestersjerp van het landelijke dorpje, nu deelgemeente van Sint-Lievens-Houtem. In 1997 beslisten twee families er een co-housingproject uit te werken.

“Deze plek met zijn rijke geschiedenis raakte ons meteen in het hart”

Greet: “Ondertussen wonen er vier families op de site en binnenkort komt er een vijfde bij. We wonen allemaal rond de centrale gekasseide koer. Ik woon met mijn gezin in de voormalige paardenstallen en het gezin van Lut woont in het herenhuis, het oorspronkelijke verblijf van de eigenaars. De vroegere brouwzaal, de koer en de tuin zijn de gemeenschappelijke delen.”

Lut: “We waren al lang op zoek naar een geschikte locatie om aan samenhuizen te doen. We plaatsten uiteindelijk een advertentie in het ‘Tijdschrift voor Industrieel Erfgoed’. Gelukkig voor ons zag een inwoner de advertentie en belde hij ons meteen. Deze plek met zijn rijke geschiedenis raakte ons van bij het eerste bezoek recht in het hart. De oude brouwerij was dan wel bouwvallig, maar bood ook heel wat mogelijkheden.”

Greet: “Tegelijk met de renovatie dienden we een aanvraag in om de site als monument te beschermen. Die werd snel erkend. We zijn dan beginnen verbouwen, deel na deel. Ook nu blijven we de brouwerij verder opknappen. We hebben het dak van de brouwzaal vernieuwd en nu willen we ook de vloer aanpakken.”

Lut: “Onze kinderen zijn ondertussen volwassen. Ze hebben hier een fantastische kindertijd beleefd. Volgens mij kennen ze elk verborgen hoekje van de brouwkelder.”

Greet: “Een monument restaureren en beheren kost veel geld. Daarom verenigden we ons in de vzw Oude Brouwerij Zonnegem. Met de vzw organiseren we evenementen om geld in het laatje te krijgen voor de restauratie van die delen van de brouwerij die we openstellen voor bezoekers. Ook de opbrengst van de verkoop van onze Zonnegemse Zot gaat naar het onderhoud van de site.”

Zonnegemse zot

Lut: “Na het tekenen van de akte hebben we in één weekend alle gebouwen leeggehaald. We vonden sleutels van cafés, oude togen, karren en… 20.000 oude bierflesjes van de brouwerij. In samenwerking met de Proefbrouwerij van Lochristi ontwikkelden we ons eigen biertje de Zonnegemse Zot (7°). De ‘zot’ slaat op onszelf, omdat de mensen uit de buurt dachten dat we zot waren ons hier te willen vestigen (lacht).”

Greet: “Twintig jaar geleden stond het samenhuizen nog in zijn kinderschoenen. We waren in zekere zin pioniers. Gelukkig krijgen we veel steun van de gemeente. We zetten regelmatig de brouwzaal open voor bezoekers. Onlangs vond op onze binnenkoer zelfs de eerste editie van de Zotte Kermis Zonnegem plaats. Elk jaar is iedereen welkom op Open Monumentendag. Wist je trouwens dat we hier ook gevleugelde bewoners hebben (wijst naar boven)? In de duiventoren nest elk jaar een koppel kerkuilen!”

Zonnegemse Zot kopen? Bel 053 63 24 22 of surf naar www.oudebrouwerijzonnegem.be. Een bak kost 28 euro + 9 euro leeggoed.

Programma afscheidsweekend Feestpaleis Beervelde

Het Feestpaleis in Beervelde is een monument! Zowel letterlijk als figuurlijk. Toen het in de zomer van 2018 de deuren sloot, bedacht Erfgoed Viersprong dat dit gebouw een waardig afscheid verdiende. Samen met de nieuwe eigenaar, die de site zal omvormen tot woongelegenheden, organiseert Erfgoed Viersprong een afscheidsweekend op 26, 27 en 28 april 2019.

 

Doorlopend op za 27/04 en zo 28/04 (10u tot 18u)

-Afscheidstentoonstelling met foto’s, affiches en herinneringen van vroeger en nu.

-Bezoek een laatste keer het gebouw in zijn huidige toestand en geniet van het uitzicht vanop het balkon.

-Radio VROB maakt live evenementenradio. Vlei je neer in ons gelegenheidscafé en geniet van de muziek en live interviews.

-Dorst? De KLJ verzorgt de gelegenheidsbar

 

Extra activiteiten

  • Vrijdag 26 april 2019

Waar? Feestpaleis, Toleindestraat 20, Beervelde-Lochristi

Wanneer? 14u tot 16u

Voor wie? Iedereen

Wat? Praatnamiddag. Samen halen we herinneringen op aan het Feestpaleis. Wie leerde daar zijn partner kennen? Hoe ging de relatie dan van start? Naar welke optredens ben je nog gaan kijken? Of heb je nog een leuke anekdote of fijne herinnering?

Prijs? Gratis, mits vooraf inschrijven via Erfgoed Viersprong, 09/362 87 19 of info@4sprong.be

 

  • Zaterdag 27 april 2019

Waar? Feestpaleis, Toleindestraat 20, Beervelde-Lochristi

Wanneer? 9.30u tot 11.30u

Voor wie? Kinderen van het 1e tem 6e leerjaar

Wat? Crea atelier met fluo verf. We laten we ons inspireren door het gebouw en haar schilderingen. Onder begeleiding van een echte kunstenaar maken we ons eigen aandenken aan het Feestpaleis.

Prijs? Gratis, mits vooraf inschrijven via Erfgoed Viersprong, 09/362 87 19 of info@4sprong.be. Opgelet, het aantal plaatsen is beperkt tot 25 kinderen.

 

  • Zondag 28 april 2019

Waar? Feestpaleis, Toleindestraat 20, Beervelde-Lochristi

Wanneer? 10u30 tot 12u

Voor wie? Iedereen

Wat? Aperitieflezing ‘Verliefd, verloofd, getrouwd’. Het Feestpaleis was jarenlang dé referentie in de regio om nieuwe mensen te leren kennen. En daaruit zijn heel wat koppeltjes ontstaan. Verliefd worden en trouwen is van alle tijden. Benieuwd hoe dit geëvolueerd is? Kom luisteren en ontdek ook de liefdesverhalen van historische koppels zoals Maria van Bourgondië.

Prijs? Gratis, mits vooraf inschrijven via Erfgoed Viersprong, 09/362 87 19 of info@4sprong.be

 

Dit programma kwam tot stand dankzij de medewerking van volgende partners:

  • Construct bvba
  • Erfgoed Viersprong
  • VROB evenementenradio
  • Bibliotheek Lochristi

Erfgoeddag in de Viersprong regio

In 2019 vindt Erfgoeddag plaats op zondag 28 april met als thema ‘Hoe maakt u het’. Dit jaar richt Erfgoeddag volop de schijnwerpers op vakmanschap. Hoe maakt u het? Maar ook: hoe maak je het? En hoe geven we dat dan door?

De gemeentes Destelbergen, Lochristi, Melle, Merelbeke, Oosterzele en Sint-Lievens-Houtem staken met veel vakmanschap de volgende activiteiten in elkaar. Het volledige programma kan u hier bekijken.

Erfgoed Viersprong stelde een handige folder samen met een overzicht van de activiteiten in de regio. Kon je hem nog niet bemachtigen in jouw gemeentehuis of bibliotheek? Geef ons jouw adres door en we sturen er op ambachtelijke wijze eentje op.

Destelbergen

Fietstocht langs Destelbergs glaswerk
Rondleiding, de glasramen in de kerk van Destelbergen en Heusden
Tentoonstelling, glasramen in de kijker

Lochristi

Demonstratie, werken volgens de verloren wastechniek
Het Feestpaleis, afscheid van een monument

Melle

Tentoonstelling, over erfgoed en geestelijke gezondheidszorg

Merelbeke

Demonstratie, glasatelier Mestdagh
Zwammen, ambachtelijk geteeld
Tentoonstelling, Sofacq: van pantoffel tot bier
Tentoonstelling: steenbakkerijen in Melsen
Tentoonstelling: de restauratie van de calvarie in Munte
Tentoonstelling: werken!

Oosterzele

Demonstratie, ambachtelijk malen in de Windekemolen

Sint-Lievens-Houtem

Rondleiding in de kerk van Letterhoutem

Resultaten traject Ingemaakt Erfgoed 2019 officieel voorgesteld

In februari organiseerden Erfgoed Viersprong, FARO – Vlaams Steunpunt voor cultureel erfgoed, Psychiatrisch Centrum KARUS en het Gemeentelijk Museum, Archief en Documentatiecentrum van Melle voor het derde jaar op rij het traject “Ingemaakt Erfgoed”.

Tijdens dit traject gingen patiënten van PC KARUS en andere erfgoed-geïnteresseerden op de zolder van het gemeentelijk museum aan de slag met zelf uitgekozen collectiestukken en voorwerpen. De verhalen die ze hierbij vertelden, werden  tijdens de sessies  met verschillende digitale tools ingeblikt en vervolgens in inmaakpotten gestopt.

Op dinsdag 12 maart 2019 werden de resultaten officieel voorgesteld in het gemeentemuseum van Melle. De potten kregen een plaatsje op een plantenkar voor het gemeentelijk museum, waar omwonenden, bezoekers en passanten de verhalen kunnen bekijken en beluisteren via de Erfgoedapp. Eind april beginnen de ingemaakte verhalen aan een rondreis in de streek, met als eerste halte de campus van Karus waar ze deel zullen uitmaken van het parcours op Erfgoeddag.

 

Geen belet?! Op verkenning langs de Sint-Agathawegel

In onze zoektocht naar fijne erfgoedlocaties in de Viersprong regio spraken we met Ivan Muller en Robert Coens van de werkgroep Trage Wegen. Zij nemen ons mee naar een stukje landschappelijk erfgoed, de Sint-Agathawegel in Oosterzele (Moortsele).

“Mijn vrouw ploegde als klein meisje door de sneeuw in de Sint-Agathaweg om bij haar familie in Lemberge nieuwjaar te vieren.”

De Sint-Agathaweg was zo’n deels vergeten pad dat Moortsele met Lemberge in Merelbeke verbond. Mijn vrouw ploegde hier als klein meisje door de sneeuw om bij haar familie in Lemberge te gaan nieuwjaren. Je vindt de weg op de Ferrariskaart van 1777 en in de Atlas der Buurtwegen van 1841. Het eerherstel voor dit eeuwenoude landwegeltje leek ons een haalbare kaart. En met succes, in oktober vorig jaar kwam bij de inwandeling zo’n 200 mensen opdagen. Zo’n eerherstel is belangrijk om de publieke opinie te sensibiliseren.

Sint-Agatha is sinds de 18e eeuw de beschermheilige van Landskouter. Ze wordt aangeroepen bij borstziekten en brandwonden. Agatha is een heilige uit Sicilië die in de 3e eeuw na Christus een gruwelijke marteldood stierf.

Eeuwen geleden was dit pad nog een brede dreef dat naar het ondertussen volledig verdwenen kasteel Ter Loo liep en ook de kerk van Landskouter aandeed. Het stuk weg dat nu is hersteld, bevindt zich tussen de verkaveling van de Lusbekestraat en Gravelos.

Bijzonder is ook dat halverwege de gebetonneerde Gentweg op het pad uitkomt. Hier stonden tot in de Tweede Wereldoorlog een windmolen en een woonhuis met plantenkwekerij. Veel Moortselenaars namen de Sint-Agathaweg om naar de molen te gaan of wat plantgoed te kopen. Immers, trage wegen worden niet enkel als een leuk en verrassend wandelpad gebruikt. Ze dienen ook een duurzaam doel om je vlot van punt A naar punt B te verplaatsen. Trage wegen zijn daarenboven ook dragers van lokaal erfgoed.

“Het is onze droom ooit de verbinding via trage wegen opnieuw te realiseren tussen Moortsele en Landskouter.”

De erkenning van een trage weg gaat niet over één nacht ijs. Je moet met veel partijen meermaals rond de tafel zitten. Geduld is hierbij onze beste vriend. We varen met de Trage Wegen Werkgroep een totaal onafhankelijke koers. In het geval van de erkenning van de Sint-Agathaweg hadden we het geluk dat we meteen de belangstelling hadden van het gemeentebestuur van Oosterzele. Zij sprongen mee op de kar om onze actie ‘Vrije Doorgang voor Iedereen’ mee in de kijker te zetten.

Nu staat enkel aan één kant van het pad een naambordje. We hopen dat ook in Gravelos, ter hoogte van boerderij Gravehof, een bord komt te staan. Het is onze droom ooit de verbinding via trage wegen opnieuw te realiseren tussen Moortsele en Landskouter.

Het eerherstel en de massale interesse voor de Sint-Agathaweg is voor onze werkgroep het spreekwoordelijke duwtje in de rug. We blijven verder ijveren voor het verdere onderhoud én de openstelling van de vele trage wegen in onze gemeente.”

 

Week van de vrijwillgers

Heb jij ooit Superman voorbij zien zoeven? Niet op televisie, in een tekenfilm of een stripverhaal, maar in het echt? Nee, natuurlijk niet. Superman is een fantasie. Hij bestaat niet. Jammer vind ik dat niet. Er lopen genoeg helden rond in onze contreien, namelijk de vrijwilligers, die immer in de weer zijn, en dat talent bezitten om goed – beter – best te doen.

Ook bij Erfgoed Viersprong mogen we rekenen op de hulp van heel wat welwillende handen. De opmaak van de kerkinventaris, het registeren van de collectie van het gemeentemuseum in Melle, … We willen iedereen van harte bedanken! Hopelijk heb je genoten van de Week van de Vrijwilliger, en vergeet niet te glimmen van trots als je complimenten krijgt. Een held, die laat zich dat welgevallen.

Kriebelen je handen om mee te werken en heb je nog wel enkele uurtjes tijd over in de week? Contacteer ons op info@4sprong.be of 09/362 87 19 en wie weet word jij onze nieuwe Viersprong vrijwilliger!

 

Geen Belet?! Daniël De Ruyck vertelt hoe zijn boerderij een zorgsite werd

Het deed pijn mijn boerderij te verlaten, maar er is iets moois in de plaats gekomen.

Mijn grootouders boerden hier sinds 1929. De gesloten vierkantshoeve is veel ouder, vermoedelijk van begin 19e eeuw. In 1840 werd achter de boerderij een windmolen geplaatst. Hieraan ontleent de hoeve zijn niet-officiële naam. Mijn grootmoeder liet de molen in 1943 afbreken omdat de Duitsers er munitie wilden opslaan.

Ik nam de boerderij van mijn vader over in 1976 en maakte er een modern melkveebedrijf van. Mijn ouders woonden vooraan. Wij met onze vier kinderen woonden achteraan en boven. Een kangoeroewoning avant la lettre.

Begin jaren 2000 werden de vergunningen van het bedrijf niet hernieuwd. We zaten blijkbaar te dicht bij het centrum van Merelbeke. Mijn schoonbroer legde contact met De Heide vzw die toen op zoek was naar een geschikte locatie om personen of koppels met een beperking zelfstandig begeleid te laten wonen.

Wist je dat er ooit plannen waren om hier een oefenterrein van AA Gent aan te leggen?

De eerste drie jaar huurde De Heide de boerderij. Na het aantrekken van enkele investeerders begonnen we – ik zeg ‘we’ omdat ik samen met mijn broer in de raad van bestuur zit – grote verbouwingswerken. De stallen werden afgebroken om plaats te maken voor wooneenheden. Ook het woonhuis werd grondig verbouwd. In 2014 trokken de eerste bewoners er in. Nu wonen hier twintig mensen. Er is ook een zorgloket. De bewoners kunnen er steeds terecht met hun vragen.

De Molenhoeve was het pilootproject voor wat uiteindelijk ‘Zorgdorpen’ gedoopt werd. De Heide vzw is er de gangmaker van. Nu zijn er zo’n twintig projecten gerealiseerd in West- en Oost- Vlaanderen. Ze gaan daarbij vooral op zoek naar zonevreemde gebouwen die op de erfgoedlijst staan.

Ik werk als vrijwilliger bij Zorgdorpen. We zijn met 120 vrijwilligers. Volgens voorzitter Luc Devreese verzetten wij het werk van vijf voltijdse krachten. Het doet deugd te voelen dat je werk en inzet op je 72e nog steeds gewaardeerd wordt.

Onze grootmoeder liet de windmolen achter de hoeve in 1943 afbreken omdat de Duitsers er munitie wilden opslaan.

Het deed me veel pijn als melkveehouder te moeten stoppen en de familieboerderij te verkopen. Maar ondertussen heb ik er iets moois voor in de plaats gekregen. Het ging ons bij de verkoop nooit om de centen, wel om de menselijkheid. En die vind je hier in overvloed, zowel bij de begeleiders als bij de bewoners.

Elke dinsdagnamiddag kan iedereen uit de buurt hier terecht in de cafetaria. We hebben er zelfs een eigen streekbier, ’t Aanklampertje. Achter de gebouwen vind je zeventien volkstuintjes. De tuiniers hebben regelmatig contact met de bewoners die dat zeer op prijs stellen.

Zorgsite Molenhoeve, Poelstraat 102, Merelbeke. Info: www.zorgdorpen.be

Wat wens jij het erfgoed toe in 2019?

2019

2019 staat te trappelen aan de deur. Voor Erfgoed Viersprong wordt het een belangrijk jaar. Niet enkel verwelkomen we onze nieuwe collega Helena, in het kader van het nieuw te schrijven beleidsplan ligt er heel wat werk op de plank.

Waar moet Erfgoed Viersprong volgens jou de komende jaren op (verder) werken? Dat kan zowel gaan over roerend, immaterieel als onroerend erfgoed. Wat zijn jouw bezorgdheden of waar ligt je voor het erfgoed in je buurt wakker van? Wat zijn jouw wensen voor een goed erfgoedbeleid in de regio? welke klemtonen moeten we volgens jou zeker meenemen?

Stuur ons jouw mooiste erfgoedwensen

En maak kans op een leuke prijs. Ons adres is Erfgoed Viersprong, Sint-Antoniusplein 10, 9860 Oosterzele.

Deelnemen kan t.e.m. 10 januari.

Gezocht – archeologische speurneuzen! Kinderworkshop 28/12

Kinderworkshop archeologie

Heb je gezien dat in het begin van het jaar op de markt van Sint-Lievens-Houtem grote putten werden graven? Voor de heraanleg van de markt en de bouw van de grote hall was een archeologisch onderzoek van het marktplein nodig. Met heel veel geduld gingen archeologen op zoek naar sporen van vroeger. En weet je ook of er iets gevonden is? Benieuwd hoe een opgraving dan wel in zijn werk gaat?

Ben jij tussen de 9 en 12 jaar? Kom dan naar onze spoedcursus archeologie! Samen met een echte archeoloog leren de kinderen een opgraving beter begrijpen. Aan de hand van origineel botmateriaal en scherven leren we dateren. Nadien heeft geen enkele opgraving nog geheimen voor jou! Je zal snel merken dat archeologie  allesbehalve saai is!

Praktisch

Voor wie: leerlingen 4e , 5e en 6e leerjaar, 9 t.e.m. 12 jaar

Waar: cc De Fabriek, Fabriekstraat 19, 9520 Sint-Lievens-Houtem

Wanneer: vrijdag 28/12/2018, van 14u tot 16u

Prijs: gratis, mits vooraf inschrijven via de webshop van de gemeente: https://webshopsintlievenshoutem.recreatex.be/Activities/Detail

Meer info: Sofie Moeykens, sofie.moeykens@4sprong.be, 0471/88 39 04 of 09/362 87 19