Openmonumentendag 2026: in goede handen

Onder de noemer “in goede handen” focussen we dit jaar op de mensen en praktijken die zorgen dat onze monumenten blijven bestaan. Van architecten en vakmensen tot eigenaars en vrijwilligers. Van onderhoud en restauratie tot herbestemming en openstelling voor publiek. Wat ga jij dit jaar bezoeken in de Viersprongregio?

Neem een kijkje in onderstaande lijst of haal de programmabrochure op in jouw bibliotheek of gemeentehuis. Ongeduldig? De regiobrochure kan je ook hieronder bekijken. Benieuwd naar de activiteiten in de rest van Vlaanderen? Via https://www.openmonumentendag.be/ kan je het volledige programma raadplegen.

Lochristi

Het sierteelmuseuem LoS brengt niet enkel het socio-economisch verhaal van de sierteelt in de regio. Het borgt ook de oude kennis en technieken om azalea’s en begonia’s te kweken.

LoS, Zaffelare-dorp 83, 9080 Zaffelare
Van 10u tot 18u
toerisme@lochristi.be – 09 337 77 36



Dankzij nieuwste restauratietechnieken gecombineerd met respect voor het eeuwenoude ambacht zijn de molens in goede handen. Dit jaar viert Mola haar 50ste verjaardag, met een tijdelijke expo en workshops.

Mola, Puyenbrug 5, 9185 Wachtebeke
Van 10u30 tot 18u
mola@oost-vlaanderen.be – 09 342 42 40

Merelbeke-Melle

Fototentoonstelling ‘Melsen in goede handen’ Aan de hand van oude foto’s krijgen we een goed beeld hoe het dorp er vroeger uitzag en hoe de inwoners van Melsen hun erfgoed koesteren.

Sint-Stephanuskerk, Melsenstraat 8, 9820 Melsen
Van 10u tot 18u
Roland.deblauwer@skynet.be – 09 384 36 06





400 jaar Sint-Annagilde. Kom langs tijdens dit jubileumjaar. Bezoek de kerkschatten, sommige van hen zijn al eeuwenlang in goede handen van de gilde. Ook het orgel en de crypte zijn te bezoeken.

Sint-Annakerk, Maalderij 1, 9820 Bottelare
Van 10u tot 18u
09 362 89 21





Molens en kerken: (erfgoed)bakens in het landschap Molens en kerken bepaalden eeuwenlang ons landschap en het ritme van het leven.

Diverse locaties
erfgoed@merelbeke-melle.be – 09 210 35 88
www.merelbeke-melle.be/open-monumentendag

  • Erfgoeddetective op de fiets: fietszoektocht (25 km) langs kerken en molens
  • Schelderomolen: maalvaardig en terug in volle glorie te bewonderen
  • Roo-kerk: expo over de molens van Merelbeke-Melle en theaterstuk ‘De dag dat de molenaar het licht uitdeed’
  • Mechanische maalderij: documentaire over de oude maalderij De Craene
  • Sint-Martinuskerk: een nieuw leven als ontmoetingsplek
  • Sint-Bonifatiuskerk: expo keramische miniatuurkerken van Roger Van Steenberge
  • Pastorie Munte: openluchtexpo met schilderijen van verdwenen molens
  • Hof van Quaethem: bezoek de oude olieperserij en rosmolen
  • Stampkotmolen: stap binnen in de molenromp



Oosterzele

Vrij bezoek Windekemolen en Klepmolen

De molen en de molenaar zijn steeds in beweging. Niet enkel de gebruikte technieken maar ook het ambacht van de molenaar is uniek.

In de Klepmolen brengt een fototentoonstelling het ambacht van de molenaar in beeld.

Windekemolen, Pastoor De Vosstraat 47, 9860 Balegem. mola@oost-vlaanderen.be
Klepmolen, Bottelweg 1, 9860 Balegem. . klepmolen@gmail.be    
Van 10u tot 18u





Stokerij Van Damme opent de deuren van een vernieuwde, multifunctionele ontmoetingsplek. Het belevingscentrum vormt een bijzondere totaalervaring waarin erfgoed, landbouw, ambacht en duurzaamheid samenkomen.

Issegem 2, 9860 Balegem
Van 10u tot 18u
info@stokerijvandamme.be09 362 50 25




Atelier Sint-Amandus: het verhaal van oude grafstenen

Heel vaak zijn letters en tekens op oude grafstenen door weer en wind haast onleesbaar geworden. Letterkapper Filip Martin legt uit hoe het verhaal van de steen weer zichtbaar gemaakt wordt.

Na de verkoop van de kerk in 2024 werd de kerk omgedoopt tot Atelier Sint-Amandus. Letterkapper Filip Martin laat je kennismaken met zijn levenswerk, het ambachtelijk letterkappen in steen. Want in steen gebeiteld is  voor altijd!

Sint-Antoniusplein 8, 9860 Moortsele
Van 10u tot 17u30
atelier@letterkappers.be – 0468 12 22 57


Van kapel Tota Pulchra tot dansschool Toi, Moi et la Danse

In 2022-2024 wordt de het klooster en de schoolgebouwen omgevormd tot een woonproject. De kloosterkapel wordt aangekocht door de dansschool, waar al snel een bloeiende werking wordt uitgebouwd.

Dorp 50, 9860 Oosterzele
Van 10u tot 18u
info@toimoietladanse.be – 0499 13 20 89







Sint-Lievens-Houtem

Bewonder de kerk nog één keer zoals ze vandaag is, en ontdek tegelijk het verhaal van haar toekomst. Een speurtocht in en rond de kerk voor jong en oud neemt je mee op sleeptouw.

Bekijk de kleine tentoonstelling. Luister naar orgeldemonstraties. Ga creatief aan de slag met oude heiligenbeelden. 💡 Denk mee na over de toekomst van de kerk: heb jij een origineel idee voor de inrichting? Het leukste voorstel wint een jaarabonnement op het heemkundig tijdschrift.

Sint-Stefanuskerk, Gentsestraat z.nr., 9850 Zonnegem
Van 10u tot 16u
Heemkunde.houtem@gmail.com – 053 62 49 60





Nog te bezoeken

Het Documentatiecentrum voor Streekgeschiedenis dr. Maurits Gysseling (DSMG) brengt het verhaal van de zeppelin. Naast korte lezingen is er ook een kleine tentoonstelling die dieper ingaat op deze bijzondere luchtschepen.

Het documentatiecentrum zelf, gehuisvest binnen het Groot Begijnhof, is ook te bezoeken.

DSMG, Groot Begijnhof 46, 9040 Sint-Amandsberg
Van 10u tot 18u
info@dsmg.be09 219 95 18

Bedankt 2025, welkom 2026!

2025 was een goedgevuld en uitdagend erfgoedjaar. We gaan er tijdens de kerstvakantie even tussenuit om de kerstdagen door te brengen met onze familie. Vanaf 5 januari zijn we weer helemaal klaar om het laatste jaar van deze beleidsperiode knallend in te zetten. We wensen jou en je geliefden een magische kerst en een fantastisch nieuw jaar!

Terugblik: Dag van de Ambachten 2025

Op zondag 16 november 2025 openden ambachtslieden over heel België gratis hun deuren. Ook in onze regio kon je hun vakmanschap via demonstraties te zien krijgen. En het leukste? Je kon soms ook zelf aan de slag! Hieronder een terugblik van een geslaagde dag!

Destelbergen

ClayWaves: Wouter van den Branden

Ambacht: Pottenbakker / Keramist

Wat was er te zien en te beleven:

  • Demonstraties van keramisch werk
  • Expositie van eigen werk
  • Foto’s van het werk zijn te bekijken op deze website

🔗 Meer info

Uitgelijnd: Helmut & Amber

Ambacht: Boekbinder, Kartonnage, Drukker, Vergulder

Wat was er te zien en te beleven:

  • Bezoek het atelier en ontdek ambachtelijk drukwerk
  • Uitleg over unieke druktechnieken
  • Primeur van nieuwe kerstkaarten, exclusief te koop

🔗 Meer info

Lochristi

Velo-Repair

Ambacht: Onderhoud, restaurateur oude fietsen, Producent, herstellen en onderhoud fietsen

Wat was er te zien en te beleven:

  • Workshop banden plakken. Diegene die meedoen krijgen een bandenherstelset mee naar huis.
  • Eindereeks fietsen te koop.
  • Hapje en drankje!

🔗 Meer info

Evelien Brondeel: Atelier Straaljager

Ambacht: Goud/Zilversmid

Wat was er te zien en te beleven:

  • Evelien aan het Werk: draad en plaat smelten, hameren, zagen en vijlen, solderen, gieten in Delftse Aarde & verloren wastechniek

🔗 Meer info

Merelbeke-Melle

Stucca

Ambacht: Stukadoor / Huisschilder

Wat was er te zien en te beleven:

  • Demonstraties kalkpleister, Venetiaanse stucco, fresco, terrazzo
  • Tientallen panelen in de expositieruimte

🔗 Meer info

De Vlucht van het Aambeeld

Ambacht: Meubelmaker / Beeldhouwer in metaal / Metaalschrijnwerker

Wat was er te zien en te beleven:

  • Rondleiding in het atelier en uitleg over het productieproces
  • Bezoek aan de toonzaal
  • Zelf plasmasnijden onder begeleiding

🔗 Meer info

Meneertje Theelepel, Atelier Ovenmand, Onderhuids, Weideweelde, De Houtbewaarder, De Sjampetter & Wilgentroost

Wat was er te zien en te beleven:

7 lokale makers in de tuin en op de weide bij Meneertje Teelepel! Een gezellig feest, waar je naast het ontdekken van onze ambachten ook kon genieten van iets lekkers om te eten en te drinken.

🔗 Meer info

Pieter Martens

Ambacht: Breiwerk

Wat was er te zien en te beleven:

  • Demonstratie van breiwerk
  • Bezoek aan de wolproducenten (schapen en alpaca’s)
  • Zelf (kleinschalige) ervaring opdoen op breimachines

🔗 Meer info

Oosterzele

Proef De Vierhoekhoeve

Ambacht: Kaasmaker / IJsroombereider

Wat was er te zien en te beleven:

  • Kaasworkshops
  • Kaasdegustaties

🔗 Meer info

Boek & Taal

Ambacht: Boekbinder / Vergulder

Wat was er te zien en te beleven:

  • Bezoek van het atelier en bekijken van lopende opdrachten
  • Info over gebruikte materialen, technieken, werktuigen en toestellen

🔗 Meer info

FIJNE BEELDWAREN: Natuursteenbewerker (Filip Martin)

Ambacht: Natuursteenbewerker / Letterkapper

Wat was er te zien en te beleven:

  • Uitleg en demonstraties van letterkappen in natuursteen

🔗 Meer info

Stokerij Van Damme

Ambacht: Stokerij, Molenaar, Landbouwer en tuinder

Wat was er te zien en te beleven:

  • Gratis rondleidingen
  • Tentoonstelling van schoorsteenbouwer Frank Coornaert
  • Proeven van Balegemse graanjenevers
  • Hoevewinkel & koffiehuis open!

🔗 Meer info

Fie Potterie & Don Alfredo

Ambacht: Keramiekatelier en authentieke bakoven

Wat was er te zien en te beleven:

  • Mini workshops pottenbakken
  • Demonstraties in het atelier
  • Lekkers bakken in de houtoven
  • Keramiekwinkeltje geopend

🔗 Meer info

Huis Klein Geluk

Ambacht: Bakker & Chocolatier

Wat was er te zien en te beleven:

  • Bakker David Maertens bakte verschillende soorten brood
  • Uitleg over desembrood en het Rodelandbrood
  • Proeven en ontdekken van het verschil tussen spelt, rogge, tarwe en meergranenbrood

🔗 Meer info

Dit was Open Monumentendag 2025

Ze zeggen dat … het op Open Monumentendag altijd mooi weer is. En ja, de weergoden hielden woord.

Van een high tea in kasteel Puyenbrug, het oud gemeentehuis van Melle, het kasteel Rotsaert, atelier Amandus over de fototentoonstelling in Melsen, de Klep- en Windekmolen, stokerij Van Damme tot het Sint-Lievens-instituut en de brouwerij van Zonnegem: overal blije gezichten!

Bedankt aan alle bezoekers én organisatoren en graag tot volgend jaar!

Verder lezen “Dit was Open Monumentendag 2025”

Programma Open Monumentendag 2025

Onder de noemer ‘In stijl!’ kijken we door een architecturale bril naar gebouwen en landschappen en verbazen we ons over de inventiviteit, de creativiteit en het vakmanschap.

In de dorpsstraten vind je gevels in de meest uiteenlopende stijlen naast elkaar. We zijn trots op onze historische stadscentra. Kerktorens zijn dé oriëntatiepunten tijdens wandel- of fietstochten.

Verder lezen “Programma Open Monumentendag 2025”

Zaffelaarse Markt – een feest voor en door het dorp

Onder de vlag van het project ‘Wij zijn Zaffelare’ groeide de voorbije maanden een bijzondere samenwerking tussen inwoners, verenigingen en lokale makers. Samen gingen we op zoek naar het immaterieel erfgoed van Zaffelare: tradities, verhalen, gebruiken, plekken en praktijken die het dorp maken tot wat het is.

Uit die zoektocht ontstond een nieuw initiatief dat lokale verbondenheid zichtbaar en voelbaar maakt: de Zaffelaarse Markt. Op zondag 17 augustus 2025 wordt het grasplein bij het woon-zorgcentrum (KPJ Triestlaan) herschapen tot een levendige ontmoetingsplek met 28 kraampjes, demonstraties, muziek en lekkernijen.

De markt biedt een podium aan verenigingen, ambachtslui, kunstenaars, hobbyisten en lokale ondernemers. Het is een eerbetoon aan de creativiteit en het engagement dat leeft in Zaffelare — een feestdag die toont wat een dorp kan zijn als mensen samen bouwen aan iets moois.

Programma in het kort:
🕚 Start met een aperitiefconcert van Zaffo & co (11u–13u)
🎭 Demonstraties van o.a. Damoï Kwaï (Ju-Jitsu) , OKRA (lijndansen) en het Koor van Zaffelare
🍰 Lekkernijen van Huis Mees en Syrische specialiteiten
📻 Sfeer verzekerd met Evenementenradio VROB
🎨 Kinderanimatie met springkasteel en grime
🍹 En een zomerbar (’t Vaardeken) voor jong en oud

De Zaffelaarse Markt is gratis en open voor iedereen.
We verwelkomen graag buren, familie, bezoekers van buiten het dorp — kortom: iedereen die Zaffelare wil ontdekken en vieren.

Volg het evenement op Facebook en lees er alles over op LoActueel!

Zomermodus

Beste erfgoedliefhebber

Van 7 juli tot en met 29 augustus gaat Erfgoed Viersprong ‘in zomermodus’. Het beantwoorden van e-mails kan hierdoor langer duren. Er zal ook niet altijd iemand aanwezig zijn die de telefoon kan opnemen. Vanaf 1 september zijn we weer helemaal terug en staan we opnieuw met volle energie voor je klaar!

Geniet van de zomer en tot binnenkort!

Team Viersprong

Vier mee: 120 jaar Sint-Elooisprocessie in Merelbeke!

Op zondag 6 juli ben je opnieuw van harte welkom op de Sint-Elooisprocessie in Merelbeke. Een prachtige traditie met de zegening van paarden en honden aan de historische Sint-Elooiskapel.

Dit jaar is extra bijzonder: we vieren maar liefst 120 jaar sinds de heropleving van de processie in 1905! Erfgoed Viersprong heeft met veel plezier mee de aanloop naar deze jubileumeditie ondersteund. Kom mee genieten en help dit bijzondere erfgoed levend te houden!


Wie was Sint-Elooi?

Sint-Elooi (of Eligius) was een Franse bisschop uit de 7e eeuw. Hij werd de patroonheilige van:

  • smeden en metaalbewerkers
  • landbouwers en dierenartsen
  • koetsenbouwers en paardenliefhebbers

Mensen riepen zijn hulp in bij paardenziekten, epidemieën en zelfs bij huilende kinderen. In Kwenenbos stond al in de 13e eeuw een kapel ter ere van Sint-Elooi. De processie kende ups en downs, maar sinds 1905 leeft dit mooie erfgoed opnieuw op.


120 jaar later vieren we feest!

Ter gelegenheid van deze mijlpaal wordt de processie feestelijk opgeluisterd door de Koninklijke Harmonie Sint-Cecilia Merelbeke, die ook het traditionele Sint-Elooi-lied zal brengen.

Doe mee te voet, met je hond of te paard en draag bij aan dit unieke stukje erfgoed!


Programma zondag 6 juli

Reserveren is niet nodig. Iedereen is welkom!


Meer info

Laat van je horen! Denk mee na over de toekomst van Erfgoed Viersprong

Erfgoed Viersprong werkt volop aan het beleidsplan voor de periode 2027–2032. We willen dit plan samen met jullie vormgeven, zodat we ook in de toekomst een sterke partner kunnen zijn voor iedereen die met erfgoed bezig is.

Daarom horen we graag jouw mening! We nodigen je uit om:

🔹 Een korte enquête in te vullen (5 à 10 minuten)
🔹 Deelnemen aan onze brainstormavond op woensdag 25 juni. Meer info en inschrijven.

Vul hieronder de enquête in die het best bij jou past. Je bijdrage is anoniem en waardevol.
Deadline: vóór 18 juni 2025

Alvast bedankt voor jullie tijd!