2025 was een goedgevuld en uitdagend erfgoedjaar. We gaan er tijdens de kerstvakantie even tussenuit om de kerstdagen door te brengen met onze familie. Vanaf 5 januari zijn we weer helemaal klaar om het laatste jaar van deze beleidsperiode knallend in te zetten. We wensen jou en je geliefden een magische kerst en een fantastisch nieuw jaar!
Op maandagavond 8 december 2025 kwamen ambachtsmensen uit de regio samen voor een inspirerende netwerkavond rond ambacht, uitwisseling en ontmoeting. De avond bracht makers met uiteenlopende achtergronden samen en bood ruimte om elkaar beter te leren kennen, ervaringen te delen en samen na te denken over de toekomst van ambachten in de regio.
Ambacht in de praktijk
We startten de avond in het atelier van letterkapper Filip Martin, gevestigd in de kerk van Moortsele. Tijdens een rondleiding en demonstratie kregen de deelnemers een inkijk in zijn werk en werkomgeving. Aansluitend begeleidden Eske en Veerle van Wilgentroost een korte workshop mandenvlechten.
Samen in gesprek
In het tweede deel van de avond verzamelden we in de Heemkring van Moortsele om samen in gesprek te gaan. In kleine groepen werd nagedacht over de noden en uitdagingen van ambachtsmensen vandaag, en over mogelijke manieren waarop een erfgoedcel hierin kan ondersteunen. Thema’s zoals zichtbaarheid, prijszetting, samenwerking, werkplekken en erkenning kwamen uitgebreid aan bod.
De gedeelde inzichten en ervaringen vormen een belangrijke basis voor het verdere werk van Erfgoed Viersprong rond ambachten en worden meegenomen in de beleidsplanning voor 2027–2032.
Dank je wel
We kijken terug op een warme, open en interessante avond. Dank aan alle ambachtsmensen die hun tijd, kennis en ervaringen deelden, en in het bijzonder aan Filip Martin, Eske en Veerle van Wilgentroost voor de gastvrijheid en workshop.
Op zondag 16 november 2025 openden ambachtslieden over heel België gratis hun deuren. Ook in onze regio kon je hun vakmanschap via demonstraties te zien krijgen. En het leukste? Je kon soms ook zelf aan de slag! Hieronder een terugblik van een geslaagde dag!
Destelbergen
ClayWaves: Wouter van den Branden
Ambacht: Pottenbakker / Keramist
Wat was er te zien en te beleven:
Demonstraties van keramisch werk
Expositie van eigen werk
Foto’s van het werk zijn te bekijken op deze website
Meneertje Theelepel, Atelier Ovenmand, Onderhuids, Weideweelde, De Houtbewaarder, De Sjampetter & Wilgentroost
Wat was er te zien en te beleven:
7 lokale makers in de tuin en op de weide bij Meneertje Teelepel! Een gezellig feest, waar je naast het ontdekken van onze ambachten ook kon genieten van iets lekkers om te eten en te drinken.
Ben jij actief in een erfgoedorganisatie? Wil je bijleren over hedendaagse trends en methodieken binnen de erfgoedwereld? Dan is deze gratis vormingreeks iets voor jou.
Tijdens 4 vormings(namid)dagen werken we rond aspecten als digitalisering, interactief tentoonstellen en online zichtbaarheid. In de sessies combineren we erfgoedkennis met vaardigheden, zodat je het direct in de praktijk kunt gebruiken.
Mag dat wel? auteursrecht uitgelegd | 27 november 2025
Mag je eigen foto’s of historische beelden zomaar publiceren? Hoe kan je online afbeeldingen gebruiken en is het toegelaten om aangekochte boeken uit te lenen? Hoe verwijs je correct naar bronnen en word je rechtenhouder bij een schenking?
Als jij je één of meer van bovenstaande vragen stelt, dan biedt deze vorming het antwoord!
De vorming wordt gegeven door Davy De Laeter van vzw-kliniek. Vzw-kliniek is gespecialiseerd in het adviseren en begeleiden van verenigingen. Geen ingewikkelde advocatenpraat dus, maar een antwoord op maat van jullie organisatie.
Programma
18u30: Onthaal
19u-21u: vorming
Heb jij specifieke vragen of bezorgdheden vanuit je eigen praktijk? Noteer ze in het inschrijvingsformulier. Davy gaat er graag mee aan de slag tijdens de vorming.
Voor wie?
Deze workshop richt zich in het bijzonder tot vrijwilligersorganisaties, maar kan ook voor professionals interessant zijn. Voor erfgoedverenigingen wordt ook specifiek ingegaan op de rechten die liggen bij historische documenten en foto’s.
Wanneer: donderdag 27 november 2025
Waar: Cultuurhuis Jan Tervaert – Kaaiplein 34, 9220 Hamme
Verzorg én toon je erfgoedcollectie | 9 december 2025
Ben jij actief in de erfgoedsector en wil je jouw collectie beter bewaren én aantrekkelijk presenteren? Dan is deze vorming iets voor jou!
We nemen je mee naar twee inspirerende praktijkvoorbeelden:
Zwalm – In het hart van de Vlaamse Ardennen krijgt een kerk een nieuwe toekomst als depotkerk voor de collecties van 10 parochiekerken. Op een budgetvriendelijke manier wordt het erfgoed goed bewaard en beter toegankelijk voor tijdelijke expo’s.
Lede – Heemkundige Kring Heemschut Lede verhuisde haar collectie naar nieuwe gemeentelijke lokalen en richtte het lokaal museum ‘Ken je Dorp’ in. Dankzij een intensief Re-ORG traject, kreeg de collectie een frisse, toegankelijke opstelling.
Deze vorming toont hoe goede zorg voor erfgoedobjecten perfect samengaat met het publiek tonen ervan. Laat je inspireren door deze praktijkverhalen en ontdek hoe jij jouw erfgoedcollectie naar een hoger niveau tilt. Schrijf je in en geef jouw erfgoed de zorg én zichtbaarheid die het verdient!
Programma
09u30 – 10u00: Ontvangst met koffie
10u00 – 11u00: uiteenzetting van de casus Lede en casus Zwalm
11u00 – 11u15: Korte pauze en carpoolen naar depotkerk
11u15 – 12u00: rondleiding achter de schermen – depotkerk Zwalm
Voor wie?
Organisaties die een collectie beheren en tentoonstellen
Wanneer: 9 december 2025, 9u30-12u
Waar: GC De Munk, Zaal Stampkot -Sportlaan 3, 9630 Zwalm
Hoe digitaliseer je zelf makkelijk en duurzaam je foto’s, dia’s of negatieven? Welke apparatuur heb je nodig? Hoe krijg je een zo getrouw mogelijke digitale kopie? Met welke instellingen hou je beste rekening? Op deze en tal van andere vragen biedt de handleiding ‘Digitaliseren van fotografische materialen’ een antwoord. Tijdens deze praktische workshop nemen we je stap voor stap mee in de methodiek voor het digitaliseren van foto’s en doorzichtige materialen zoals dia’s en negatieven.
Programma
Voormiddag (10u-12u):
Het maken van een digitaliseringsopstelling
Werken met Lightroom
Digitaliseren van foto’s
Namiddag (13u-15u):
Digitaliseren van dia’s
Digitaliseren van negatieven
Duurzaam bewaren
Breng zeker je eigen materiaal (foto’s, dia’s …) mee om te oefenen.
Voor wie?
Houders van een collectie foto’s, negatieven en/of dia’s die deze willen digitaliseren.
Je zet je in met hart en ziel voor erfgoed, maar hoe communiceer je over die inspanningen naar het brede publiek?
Tijdens deze vorming ontdek je hoe je jouw erfgoedwerking op een frisse en impactvolle manier in de kijker zet via sociale media. Je leert welke kanalen het best bij jouw boodschap passen, hoe je jouw verhaal aantrekkelijk verpakt en hoe je de aandacht van volgers vasthoudt. Met inspirerende praktijkvoorbeelden krijg je meteen zin om zelf aan de slag te gaan.
Programma
18u40 – 19u: Ontvangst
19u – 19u50: Deel 1 – Bouwstenen voor een sociale media strategie
19u50 – 20u: Koffie- en theepauze
20u – 21u: Deel 2 – Communicatietools: waar ga je mee aan de slag?
21u – 21u30 Tijd voor vragen
Voor wie?
Iedereen die wil leren communiceren met meer impact!
Ze zeggen dat … het op Open Monumentendag altijd mooi weer is. En ja, de weergoden hielden woord.
Van een high tea in kasteel Puyenbrug, het oud gemeentehuis van Melle, het kasteel Rotsaert, atelier Amandus over de fototentoonstelling in Melsen, de Klep- en Windekmolen, stokerij Van Damme tot het Sint-Lievens-instituut en de brouwerij van Zonnegem: overal blije gezichten!
Bedankt aan alle bezoekers én organisatoren en graag tot volgend jaar!
Lochristi
Een high tea, een rondje met de paardenkoets of creaties van jonge ontwerpers bewonderen, op Kasteel Puyenbrug kon je in stijl zowel vooruit als achteruit in de tijd reizen.
Merelbeke-Melle
Vandaag hebben we een uniek straatbeeld waarin verschillende bouwstijlen samen te bewonderen zijn. Herken jij de locaties? In een dorp zoals Melsen is het pas laat in de jaren 1950 dat de eerste grote veranderingen in het straatbeeld plaatsvonden.
Merelbeke-Melle telt heel wat voormalige gemeentehuizen. Drie daarvan stelden hun deuren open. In het voormalige gemeentehuis van Melle kon je aan de hand van burgemeestersportretten meer te weten komen over de geschiedenis van deze gebouwen.
In kasteel Rotsaert gaf Jean van Cleven een boeiende uiteenzetting over het leven en werk van architect Louis Minard, in een gebouw dat hij nota bene zelf ontworpen heeft. Minard was een echte selfmade man, niet enkel architect maar ook aannemer. Op het einde van zijn loopbaan stond de teller op meer dan 300 ontwerpen!
Sgraffito is een veelzijdige decoratietechniek waarbij klei of een ander materiaal wordt beschilderd in een contrasterende kleur waarna de oppervlaktelaag wordt weggekrast in een grafisch patroon. Klinkt ingewikkeld, maar dankzij de goede begeleiding werden meer dan 100 sgraffito tegeltjes bewerkt en mee naar huis genomen.
Oosterzele
De windcondities waren te onregelmatig om te kunnen malen, maar dat kon de pret niet bederven. Opgetuigd met vier vol bezeilde wieken kon de molen los draaien. Meestal vrij rustig maar soms zat er wel behoorlijk wat vaart in het gevlucht. Zoals steeds wekken de draaiende wieken meer aandacht dan wanneer de molen stil staat. Alle bezoekers waren het er over eens dat ook deze molen een sieraad is in het landschap.
Naast het getik van steenkapper Filip en de live orgelmuziek, verzorgd door een studente organist, was er de stem van gids Griet die ons mee op sleeptouw nam doorheen het gebouw. Sinds begin dit jaar nam atelier Amandus zijn intrek in het voormalig kerkgebouw. De eigenaren namen het publiek mee langs de vele erfgoedpareltjes die in de kerk nog aanwezig zijn.
De oven was helemaal warm gestookt, de stoommachine draaide op volle kracht en de bezoekers konden het productieproces van de jenever horen, zien en proeven bij stokerij Van Damme! Voor de echte durvers was er nog de rodeostier. Een glaasje jenever kwam hier goed van pas: ofwel om moed in te drinken of om nadien te bekomen.
Sint-Lievens-Houtem
In het Sint-Lievensinstituut werd een mooie collectie unieke kledingsstukken samengebracht. Een trouwjurk, avondkledij of een bontmantel – voor elk wat wils om te poseren voor de lens en zo een foto in stijl mee te nemen naar huis.
In de oude brouwerij in Zonnegem bewijzen ze dat een oud gebouw helemaal geen blok aan het been hoeft te zijn. Dankzij de inzet van velen zijn hier nu vijf wooneenheden gerealiseerd en dit mag gezien zijn! De gids nam het publiek mee doorheen de verbouwingswerken. Het stof doorspoelen kon met een hapje en een drankje, onder begeleiding van live muziek.
Onder de noemer ‘In stijl!’ kijken we door een architecturale bril naar gebouwen en landschappen en verbazen we ons over de inventiviteit, de creativiteit en het vakmanschap.
In de dorpsstraten vind je gevels in de meest uiteenlopende stijlen naast elkaar. We zijn trots op onze historische stadscentra. Kerktorens zijn dé oriëntatiepunten tijdens wandel- of fietstochten.
Onder de vlag van het project ‘Wij zijn Zaffelare’ groeide de voorbije maanden een bijzondere samenwerking tussen inwoners, verenigingen en lokale makers. Samen gingen we op zoek naar het immaterieel erfgoed van Zaffelare: tradities, verhalen, gebruiken, plekken en praktijken die het dorp maken tot wat het is.
Uit die zoektocht ontstond een nieuw initiatief dat lokale verbondenheid zichtbaar en voelbaar maakt: de Zaffelaarse Markt. Op zondag 17 augustus 2025 wordt het grasplein bij het woon-zorgcentrum (KPJ Triestlaan) herschapen tot een levendige ontmoetingsplek met 28 kraampjes, demonstraties, muziek en lekkernijen.
De markt biedt een podium aan verenigingen, ambachtslui, kunstenaars, hobbyisten en lokale ondernemers. Het is een eerbetoon aan de creativiteit en het engagement dat leeft in Zaffelare — een feestdag die toont wat een dorp kan zijn als mensen samen bouwen aan iets moois.
Programma in het kort: 🕚 Start met een aperitiefconcert van Zaffo & co (11u–13u) 🎭 Demonstraties van o.a. Damoï Kwaï (Ju-Jitsu) , OKRA (lijndansen) en het Koor van Zaffelare 🍰 Lekkernijen van Huis Mees en Syrische specialiteiten 📻 Sfeer verzekerd met Evenementenradio VROB 🎨 Kinderanimatie met springkasteel en grime 🍹 En een zomerbar (‘t Vaardeken) voor jong en oud
De Zaffelaarse Markt is gratis en open voor iedereen. We verwelkomen graag buren, familie, bezoekers van buiten het dorp — kortom: iedereen die Zaffelare wil ontdekken en vieren.
Van 7 juli tot en met 29 augustus gaat Erfgoed Viersprong ‘in zomermodus’. Het beantwoorden van e-mails kan hierdoor langer duren. Er zal ook niet altijd iemand aanwezig zijn die de telefoon kan opnemen. Vanaf 1 september zijn we weer helemaal terug en staan we opnieuw met volle energie voor je klaar!
Op zondag 6 juli ben je opnieuw van harte welkom op de Sint-Elooisprocessie in Merelbeke. Een prachtige traditie met de zegening van paarden en honden aan de historische Sint-Elooiskapel.
Dit jaar is extra bijzonder: we vieren maar liefst 120 jaar sinds de heropleving van de processie in 1905! Erfgoed Viersprong heeft met veel plezier mee de aanloop naar deze jubileumeditie ondersteund. Kom mee genieten en help dit bijzondere erfgoed levend te houden!
Wie was Sint-Elooi?
Sint-Elooi (of Eligius) was een Franse bisschop uit de 7e eeuw. Hij werd de patroonheilige van:
smeden en metaalbewerkers
landbouwers en dierenartsen
koetsenbouwers en paardenliefhebbers
Mensen riepen zijn hulp in bij paardenziekten, epidemieën en zelfs bij huilende kinderen. In Kwenenbos stond al in de 13e eeuw een kapel ter ere van Sint-Elooi. De processie kende ups en downs, maar sinds 1905 leeft dit mooie erfgoed opnieuw op.
120 jaar later vieren we feest!
Ter gelegenheid van deze mijlpaal wordt de processie feestelijk opgeluisterd door de Koninklijke Harmonie Sint-Cecilia Merelbeke, die ook het traditionele Sint-Elooi-lied zal brengen.
Doe mee te voet, met je hond of te paard en draag bij aan dit unieke stukje erfgoed!
Erfgoed Viersprong werkt volop aan het beleidsplan voor de periode 2027–2032. We willen dit plan samen met jullie vormgeven, zodat we ook in de toekomst een sterke partner kunnen zijn voor iedereen die met erfgoed bezig is.
Daarom horen we graag jouw mening! We nodigen je uit om:
🔹 Een korte enquête in te vullen (5 à 10 minuten) 🔹 Deelnemen aan onze brainstormavond op woensdag 25 juni. Meer info en inschrijven.
Vul hieronder de enquête in die het best bij jou past. Je bijdrage is anoniem en waardevol. Deadline: vóór 18 juni 2025